logo2

  leafe

     Νικόλαος Ι. Γεωργογιάννης MD.MSC

 
               ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ
 

Τηλέφωνο ιατρείου

 

210 4190301

 

Προγεννητικός έλεγχος πρώτου τριμήνου

 

Ο προγεννητικός έλεγχος αποτελείται από εξετάσεις αίματος, και όχι μόνο, που πραγματοποιούνται στην αρχή της εγκυμοσύνης σε όλες τις γυναίκες, προκειμένου να ανιχνεύσουν παθολογικές καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. Αυτές οι εξετάσεις είναι οι ακόλουθες:

  • Γενική αίματος
  • Γενική ούρων
  • Σάκχαρ, Ουρία, Κρεατινίνη
  • TSH
  • Ομάδα αίματος και Rhesus
  • Έμμεση coombs στις Rhesus αρνητικές γυναίκες
  • Ηλεκτροφόρηση της αιμοσφαιρίνης
  • Τεστ Δρεπανώσεως
  • Ηπατίτιδα Β και C
  • HIV I/II
  • Σύφιλη
  • Αντισώματα ερυθράς, κυτταρομεγαλοϊού, τοξοπλάσματος και ερπητοιού
  • Τεστ Παπανικολάου
  • Καλλιέργεια κολπικού υγρού
  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα
  • Υπερηχογραφία πρώτου και δεύτερου τριμήνου

 

 

 

 

Κίνδυνοι στην Εγκυμοσύνη

 

Κατά την διάρκεια της κύησης η μητέρα και το παιδί ζουν σαν ένα σώμα. Επομένως ό,τι συμβαίνει στη μητέρα μπορεί να έχει άμεσες επιδράσεις και στο έμβρυο. Υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές κατά την εγκυμοσύνη και να δημιουργήσουν γενετικές ανωμαλίες στο έμβρυο.

Αρχικά οι μολυσματικές νόσοι της εγκύου, όπως είναι η ερυθρά, το τοξόπλασμα, ο κυτταρομεγαλοιός, η ιλαρά, η ηπατίτιδα, ο έρπης τύπου 2 ακόμα και η κοινή γρίπη μπορούν να προκαλέσουν σκελετικές ανωμαλίες ή και θάνατο του εμβρύου. Ιδιαίτερος κίνδυνος υπάρχει όταν η έγκυος προσβληθεί από τις παραπάνω ασθένειες κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης, γιατί σε αυτή τη φάση διαμορφώνονται όλα τα όργανα του κυήματος.

Άλλη απειλή για το έμβρυο είναι οι χρόνιες ασθένειες της εγκύου, όπως ο διαβήτης, οι νόσοι του θυρεοειδούς, η σύφιλη και άλλα αυτοάνοοσα νοσήματα από τα οποία μπορεί να πάσχει η γυναίκα.

Επιβλαβείς για το έμβρυο επιδράσεις μπορούν να προκληθούν αν η έγκυος λάβει διάφορα φάρμακα. Ένα τέτοιο παράδειγμα κατά τη δεκαετία του ’60 ήταν τα «παιδιά της θαλιδομίδης», όπου οι έγκυες έλαβαν ένα ηρεμιστικό φάρμακο, τη θαλιδομίδη, και τα παιδιά που γέννησαν δεν ήταν αρτιμελή και είναι γνωστά ως φωκομελικά παιδιά. Για να αποφευχθούν τέτοια τραγικά περιστατικά, θα πρέπει η έγκυος να παίρνει τα κάθε είδους φάρμακα με μεγάλη φειδώ και προσοχή και μόνο μετά από ιατρική γνωμάτευση σε συνεργασία με το γιατρό της.

Η υποβολή της εγκύου σε ακτινοβολίες συμπεριλαμβανομένων και των ακτινών X ιδιαίτερα τους 3 πρώτους μήνες της κύησης, είναι πολύ επικίνδυνη για το έμβρυο. Η επικινδυνότητα εξαρτάται από την ηλικία κύησης, το πεδίο ακτινοβολίας και την ποσότητα ακτινοβολίας που θα λάβει η έγκυος.

Άλλη αιτία που μπορεί να προκαλέσει αναπτυξιακές ανωμαλίες στο έμβρυο είναι ο παράγοντας Rhesus μητέρας και παιδιού. Αν το έμβρυο έχει διαφορετικό Rh από αυτό της μητέρας, τότε υπάρχει ασυμβατότητα μητρικού και εμβρυϊκού Rh και το έμβρυο μπορεί να παρουσιάσει αιμολυτική νόσο. Για την διαπίστωση αυτής της ασυμβατότητας καθώς και των αντισωμάτων που παράγονται κατά την κύηση εφαρμόζεται η αντίδραση Coombs.

Οι τραυματισμοί της εγκύου στην κοιλιακή χώρα από πτώση ή άλλες εξωτερικές πιέσεις μπορούν να προκαλέσουν τραύματα στο έμβρυο και κυρίως στον εγκέφαλό του με συνέπειες δυσάρεστες για την ανάπτυξή του.

Άλλος καθοριστικός παράγοντας για την ανάπτυξη του παιδιού αποτελεί η ηλικία της μητέρας. Μητέρες άνω των 35 και κάτω των 18 ετών διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού ή επιπλοκών κατά τον τοκετό.

Ιδιαίτερος λόγος γίνεται στις μέρες μας και για τη διατροφή της εγκύου, η οποία επηρεάζει τη σωματική και ψυχολογική ανάπτυξη του εμβρύου. Αν η έγκυος ζει σε συνθήκες υποσιτισμού, οι συνέπειες για το έμβρυο θα είναι τραγικές. Είναι απαραίτητο οι μέλλουσες μητέρες να ακολουθούν ένα ισορροπημένο και πλούσιο διαιτολόγιο για να γεννήσουν παιδιά με κανονικό βάρος. Τα παιδιά αυτά θα έχουν μεγαλύτερη αντοχή στις διάφορες ασθένειες, κρυολογήματα, βρογχίτιδες, πνευμονίες κλπ. Ο υποσιτισμός της εγκύου μπορεί να προκαλέσει πρόωρο τοκετό, αποβολή, ανωμαλίες του κεντρικού νευρικού συστήματος του εμβρύου καθώς και μαθησιακές δυσκολίες στην παιδική ηλικία.

Μεγάλοι κίνδυνοι για την υγεία του εμβρύου υπάρχουν, αν η μητέρα καπνίζει, καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ και ειδικά αν κάνει χρήση ναρκωτικών ουσιών. Το κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται με μειωμένο βάρος του εμβρύου και πρόωρο τοκετό. Η υπερβολική και παρατεταμένη χρήση αλκοόλ από την έγκυο (6 ποτά την ημέρα) μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες στο παιδί, όπως παραμορφώσεις, χαμηλή νοητική ικανότητα, καρδιακές παθήσεις κ.ά. Η χρήση ναρκωτικών , όπως χασίς, μαριχουάνα, LSD, ηρωίνη και κοκαΐνη μπορεί να προκαλέσει χρωμοσωμικές και σκελετικές ανωμαλίες του εμβρύου.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί και η συναισθηματική κατάσταση της εγκύου η οποία μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου. Το άγχος, ο θυμός, και ο φόβος της μητέρας μπορεί να οδηγήσουν σε υποξαιμία του εμβρύου με αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη του. Γι αυτό τον λόγο, η μέλλουσα μητέρα καλό είναι να αποφεύγει έντονες συναισθηματικές καταστάσεις και ισχυρές συγκινήσεις.

Συμπερασματικά, η περίοδος της εγκυμοσύνης είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και μπορεί να επιφυλάσσει κινδύνους για τη μέλλουσα μητέρα και το κυοφορούμενο έμβρυο. Συνεπώς, είναι σημαντικό η έγκυος να λαμβάνει προληπτικά μέτρα που θα αυξήσουν την πιθανότητα να γεννηθεί ένα υγιές νεογνό. Όλες αυτές οι συμβουλές δεν έχουν σκοπό να τρομοκρατήσουν τους γονείς, αλλά να τους δημιουργήσουν ένα αίσθημα ευθύνης για το ρόλο που καλούνται να αναλάβουν. Ο μαιευτήρας με την κατάλληλη συμβουλευτική είναι ο αρωγός στην προσπάθεια που καταβάλλει κάθε ζευγάρι για να φέρει στον κόσμο ένα υγιές νεογνό.

 

 

 

 

Μύθοι

 

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης θα ακούσετε πολλούς μύθους-προκαταλήψεις. Μερικές είναι: αν έχεις χαμηλή κοιλιά περιμένεις αγόρι ενώ αν είναι ψηλή έχεις κορίτσι. Δεν κάνει να κάθεσαι σταυροπόδι κ.α

Δεν είναι όμως όλοι αυτοί οι μύθοι αθώοι μερικοί μπορεί να προκαλέσουν ανησυχία στην έγκυο και σε όλη την οικογένεια.

 

1ος μύθος: Πρέπει να τρως για δύο

Ψάχνετε ευκαιρία να διπλασιάσετε τα γεύματα σας; Όχι τόσο γρήγορα! Ναι, τρώτε για δύο αλλά αυτά δεν σημαίνει δύο μερίδες σε κάθε γεύμα.

Η μέση γυναίκα με κανονικό βάρος χρειάζεται περίπου 300 επιπλέον θερμίδες την ημέρα. Αυτό σημαίνει ένα ποτήρι γάλα ή μισό σαντουιτς. Το βάρος που πρέπει να πάρει η έγκυος είναι μεταξύ 10-14 kg, εκτός κι αν είναι υπέρβαρη.

Είναι δύσκολο να χάσετε τα επιπλέον κιλά μετά το τοκετό. Και με κάθε επερχόμενη κύηση, τα κιλά θα συσσωρεύονται.

Επιπλέον, γυναίκες που θα πάρουν πάνω από 20kg, όταν κυοφορούν ένα παιδί, αυξάνουν τις πιθανότητες για καισαρική τομή ή ένα πιο δύσκολο φυσιολογικό τοκετό. Και τα μωρά τα οποία έχουν μεγάλο βάρος γέννησης έχουν περισσότερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκα στην ενήλικο ζωή τους.

 

2ος μύθος: Μην βάφεις τα μαλλιά σου

Χημικές ουσίες από τις βαφές απορροφούνται σε μικρό ποσοστό, το οποίο όμως δεν είναι επικίνδυνο.

Βέβαια υπάρχουν κάποιες συστάσεις που καλό είναι να εφαρμόζονται.

Οι έντονες οσμές από τις βαφές μερικές φορές προκαλούν ναυτία, ζαλάδα. Γι αυτό είναι σημαντικό να υπάρχει καλός εξαερισμός στο χώρο τον οποίο εφαρμόζεται η βαφή.

Καλό είναι να αποφεύγετε την εφαρμογή βαφής στο 1ο τρίμηνο.

Επίσης αποφύγετε τις βαφές με αμμωνία και χρησιμοποιείστε φυτικές.

 

3ος μύθος: Μην πίνεις καφέ

Η κατανάλωση καφείνης έχει συσχετιστεί με αποβολές, πρόωρους τοκετούς ή χαμηλό βάρος γέννησης. Αυτά όμως ισχύουν σε μεγάλες δόσης καφεΐνης.

Η ασφαλής ημερήσια κατανάλωση καφεΐνης είναι 200 mg.

Η περιεκτικότητα σε καφεϊνη:

  • Ελληνικός καφές (φλιτζάνι) = 35-65mg
  • Εσπρέσο (μονός) = 40-80 mg
  • Καπουτσίνο (μονός) = 40-80 mg
  • Στιγμιαίος καφές (φλιτζάνι) = 70-100 mg
  • Καφές φίλτρου (φλιτζάνι) = 100-150 mg 
  • Στιγμιαίος ντεκαφεϊνέ καφές (φλιτζάνι) = 3 mg
  • Σοκολάτα ρόφημα (φλιτζάνι) = 10 mg
  • Σοκολάτα (28 γρ.) = 10-15 mg 
  • Τσάι (φλιτζάνι) = 40-50 mg
  • Αναψυκτικό τύπου κόλα (κουτάκι) = 35-45 mg
 

4ος Μύθος: Δεν επιτρέπεται να ταξιδεύσεις με αεροπλάνο

Έγκυες γυναίκες με φυσιολογική εγκυμοσύνη μπορούν να ταξιδέψουν κανονικά. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις θα χρειαστεί ειδική άδεια από τον επιβλέποντα ιατρό τόσο για την ασφάλεια της μητέρας όσο και του βρέφους.

Συγκεκριμένα, ως την 36η εβδομάδα κύησης και υπό την προϋπόθεση ότι η εγκυμοσύνη δεν έχει επιπλοκές, δε χρειάζεται άδεια από το γιατρό. Παρόλα αυτά, καλό θα ήταν να έχετε τη σύμφωνη γνώμη του γυναικολόγου σας πριν το ταξίδι.

Μετά την 36η εβδομάδα κύησης, θα πρέπει να συμπληρωθεί από το γυναικολόγο μία ιατρική βεβαίωση, η οποία στη συνέχεια θα πρέπει να υπογραφεί και από το γιατρό της αεροπορικής εταιρίας με την οποία θα ταξιδέψετε.

Σε περίπτωση πολλαπλής εγκυμοσύνης (πχ δίδυμα), η σχετική βεβαίωση είναι απαραίτητη σε οποιαδήποτε φάση της κύησης.

Σημειώνεται ότι δε συνίσταται το ταξίδι με αεροπλάνο σε εγκύους που περιμένουν να γεννήσουν εντός 7 ημερών και σε γυναίκες που έχουν γεννήσει λιγότερες από 7 ημέρες πριν.

 

5ος Μύθος: Δεν επιτρέπεται το ψάρι

Δύο φορές την εβδομάδα επιβάλλεται το ψάρι για την καλή υγεία της μητέρας και του μωρού. Τα ψάρια περιέχουν Ω-3 λιπαρά τα οποία είναι πολύ σημαντικά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου καθώς και στην όραση του.

Θα πρέπει να αποφεύγεται τα ψάρια που περιέχουν υψηλά ποσοστά υδραργύρου όπως ξιφίας, καρχαρίας και σκουμπρί. Καθώς και τα ωμά ψάρια, όπως το σούσι.

 

 

 

 

Ανθρακούχα ποτά- Αναψυκτικά

 

Τα ανθρακούχα ποτά είναι μια ακόμη κατηγορία που φαίνεται πως διχάζει αρκετούς ειδικούς.

Οι έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ανθρακούχων ποτών μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα αφυδάτωσης στην έγκυο, εξαιτίας των πολλών χημικών που περιέχουν. Η υπερβολή στην κατανάλωση αναψυκτικών δεν επιτρέπει επίσης την απορρόφηση του ασβεστίου, δίνει έξτρα θερμίδες (χωρίς να προσφέρει κάποιο θρεπτικό συστατικό για τη μητέρα και το παιδί), αφήνει την αίσθηση του φουσκώματος, ενώ δημιουργεί καούρα εξαιτίας των χημικών που χρησιμοποιούνται κατά την παρασκευή τους. Για τους παραπάνω λόγους δεν συστήνουμε την συχνή κατανάλωση ανθρακούχων ποτών.

 

 

 

 

Διατροφή στην Κύηση

 

Η διατροφή της εγκύου επηρεάζει άμεσα την πορεία της εγκυμοσύνης και τη φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου, αλλά και τη μακροπρόθεσμη υγεία της μητέρας και του παιδιού. Κατά το πρώτο ήμισυ της εγκυμοσύνης, οι διατροφικές απαιτήσεις αφορούν κυρίως την ποιότητα, ενώ κατά το δεύτερο ήμισυ η ποσότητα είναι μέγιστης σημασίας, για την εξασφάλιση της ανάπτυξης του εμβρύου.

Οι ενεργειακές ανάγκες της εγκύου αυξάνονται κατά 300 θερμίδες ημερησίως στο 2ο και 3ο τρίμηνο της κύησης. Η συνολική αύξηση του σωματικού βάρους καθόλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαρτάται από το βάρος που είχε η γυναίκα κατά την έναρξη της εγκυμοσύνης καθώς και από τον αριθμό των παιδιών που κυοφορεί.

Συγκεκριμένα, συνίσταται οι ελλειποβαρείς γυναίκες (ΔΜΣ < 19,8 kg/m2) να αυξάνουν το βάρους τους κατά 12,5-18 κιλά, οι φυσιολογικού βάρους (ΔΜΣ: 19,8-26 kg/m2) να αυξάνουν το βάρος τους κατά 11,5-16 κιλά, οι ελαφρά υπέρβαρες (ΔΜΣ: 26-29 kg/m2) δε θα πρέπει να ξεπερνούν τα 11,5 κιλά ενώ οι παχύσαρκες γυναίκες (ΔΜΣ > 29 kg/m2) δεν θα πρέπει να αυξήσουν το βάρος τους περισσότερο από 7 κιλά. Σε περίπτωση διδύμων, συνίσταται η αύξηση βάρους κατά 15,9-20,4 κιλά και στην περίπτωση τρίδυμων, αύξηση του βάρους κατά 22,7 κιλά.

ΔΕΙΚΤΗΣ ΜΑΖΑΣ ΣΩΜΑΤΟΣ ΔΜΣ (BMI)= Βάρος (kg)/Ύψος (m2)

Τα θρεπτικά συστατικά στα οποία πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι οι πρωτεΐνες, ο σίδηρος, το φυλλικό οξύ και το ασβέστιο.

 

Πρωτεΐνες: Τρόφιμα τα οποία είναι πλούσια σε πρωτεΐνες είναι το κρέας (λευκό και κόκκινο), το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά και τα όσπρια.

Οι πρωτείνες πρέπει να αποτελούν το 20% της αναγκαίας καθημερινής παροχής σε ενέργεια.

 

Σίδηρος: Ο σίδηρος είναι διαθέσιμος στο κρέας, στο ψάρι, στα πουλερικά, στα αυγά, στα όσπρια, στα προϊόντα ολικής άλεσης και στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Ο σίδηρος φυτικής προέλευσης δεν είναι τόσο καλά αφομοιώσιμος όπως ο σίδηρος ζωικής προέλευσης. Ωστόσο, η απορρόφηση του σιδήρου αυξάνει με παράλληλη κατανάλωση πηγών βιταμίνης C, όπως τα εσπεριδοειδή και τα λαχανικά (πχ .πιπεριά, ντομάτα, μαϊντανός, μπρόκολο), ενώ εμποδίζεται από τις πολυφαινόλες (τσάι, καφές), το φυτικό οξύ (όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης), το οξαλικό οξύ (σπανάκι, φύλλα παντζαριού) και το ασβέστιο τροφίμων και συμπληρωμάτων. Οι συνολικές ανάγκες του σιδήρου κατά την κύηση είναι περίπου 1070mg. Επειδή η ημερήσια αύξηση των αναγκών σε σίδηρο είναι 9mg/ημέρα και δεν είναι εύκολο να καλυφθεί μόνο από τη διατροφή, συνιστάται η πρόσληψη συμπληρωμάτων (συνήθως 30mg ημερησίως).

Επιθυμητές βασικές τροφές πλούσιες σε σίδηρο είναι οι παρακάτω: κρέας μοσχαρίσιο που περιέχει 1,8mg ανά 100γρ ωμής τροφής, όσπρια που περιέχουν 5mg ανά 100γρ ωμής τροφής, αυγό που περιέχει σίδηρο 2,4mg το 1 αυγό, σπανάκι που περιέχει 2,4mg ανά 100γρ ωμής τροφής, γαλοπούλα που περιέχει 2,2mg ανά 100γρ ωμής τροφής, ψάρια άπαχα που περιέχουν σίδηρο 1mg ανά 100γρ ωμής τροφής, και κοτόπουλο που περιέχει 0,9mg ανά 100γρ ωμής τροφής.

 

Φυλλικό οξύ: Πολύ καλές διαιτητικές πηγές φυλλικού οξέος αποτελούν τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ο χυμός πορτοκαλιού, τα όσπρια και οι φράουλες. Όλα αυτά περιέχουν κατά μέσο όρο 75-100 μg φυλλικού οξέος ανά μερίδα. Στόχος είναι να αυξηθεί η πρόσληψη φυλλικού οξέος κατά 200μg κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (600μg/ημέρα έναντι των 400μg/ημέρα πριν την κύηση). Οι αυξημένες αυτές ανάγκες μπορούν να καλυφτούν χωρίς τη χορήγηση συμπληρώματος, αν η έγκυος καταναλώνει άφθονα φρούτα και λαχανικά. Όταν η πρόσληψη από τη διατροφή είναι ανεπαρκής, τότε πρέπει να χορηγούνται συμπληρώματα των 300μg. Το φυλλικό οξύ είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος κατά την διάρκεια του πρώτου τριμήνου και συμβάλλει ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης.

 

Ασβέστιο: Τρόφιμα τα οποία είναι πλούσια σε ασβέστιο είναι το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα ψάρια που τρώγονται με κόκαλα, τα όσπρια και ορισμένα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Από την αρχή της εγκυμοσύνης αυξάνεται το ποσοστό απορρόφησης του ασβεστίου συγκριτικά με τους υπόλοιπους ενήλικες (στο τρίτο τρίμηνο περίπου διπλασιάζεται), ενώ παράλληλα παρατηρείται και μείωση της απέκκρισης του από τα νεφρά.

Τροφές που περιέχουν 300mg ασβεστίου: 240ml γάλα, 150γρ γιαούρτι, 30gr παρμεζάνας και γραβιέρας, 40γρ Gouda, Edam, κεφαλοτύρι, 70γρ τυρί φέτα, 5 φλιτζάνια μπρόκολο βρασμένο, 7 φλιτζάνια σπανάκι βρασμένο, 2 φλιτζάνια φασόλια άσπρα, 120γρ αμύγδαλα

 

Οι ανάγκες σε υγρά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνονται σημαντικά, κυρίως λόγω της αυξημένης απώλειας, αλλά και της αλλαγής της σύστασης του σώματος της γυναίκας (π.χ. αμνιακό υγρό). Συνιστάται η πρόσληψη περίπου 2,5 λίτρων υγρών ανά ημέρα, και οι ανάγκες μπορούν να καλυφθούν μέσω στερεών τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό (ιδίως φρούτων και λαχανικών), μέσω του πόσιμου νερού αλλά και άλλων ροφημάτων, όπως οι χυμοί, το γάλα, και το τσάι, βάζοντας πάντα την έννοια του μέτρου στην κατανάλωση ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη.